شیمیدانان جوان


	پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در چهارشنبه بیست و پنجم آذر 1388 \|


	رابرت بويل(1691-1627) رابرت بویل که از چهره های ماندگار انگلیس است در کاخ لیزمور در ایلند به دنیا آمد او هفتمین پسرکنت اعظم کورک یکی از ثروتمند ترین مردان جهان بود کنت اعظم برای تربیت فرزندان و اینکه لوس و نازنازی نشوند آنها را به خانواده های فقیر سپرد تا پرورش یابند.رابرت بویل از 6 ماهگی تا 4 سالگی در یک خانواده روستایی ایلندی به سر برد او تا 8 سالگی زیر نظر معلم سر خانه تحصیل کرد سپس به مدت 3 سال در اتون انگلیس به در خود ادامه داد. بویل در 20 سالگی به لندن رفت و عضو یک گروه دانشمندان تحربی شد.بویل اعتقاد راسخ داشت که آینده علم بر روش تجربی استوار است . شعار او که هیچ چیز به صرف گفته دیگران قابل قبول نیست. این فکر را که تمام پاسخها در کتابهای قدیمی وجود دارد نفی می کرد. گروه علمی که او عضو آن بود جلسه بحثهای غیر رسمی را در خانه هر یک از اعضا برگزار می کرد و بویل به آن نام کالج نامرئی داده بود. در سال 1654 بویل به اکسفورد رفت تا به حامیان علوم تجربی نزدیکتر باشد او با کمک رابرت هوک باهوش یک تلمبه بادی پیشرفته را ساخت . این دو نفر ثابت کردند که صدا در خلا منتشر نمی شود آنها استدلال گالیله را که معتقد بود در صورت نبودن مقاومت هوا یک پر سبک و یک تکه سرب سنگین با سرعت برابر سقوط می کنند تایید کردند . بویل به سبب آنکه نمی خواست حیوانات را بیازارد قادر نبود که مطالعاتش را روی تنفس در خلا کاملا پیگیری کند و او یافته های خود را در کتاب تاثیر کشسانی هوا در سال 1660 منتشر کرد. این کتاب شامل قانون بویل است. بنابر قانون بویل حجم یک گاز با فشار موثر بر آن نسبت وارون دارد. بزرگترین دستاوردهای بویل در رابطه با علم شیمی است. او عنصر را ماده ای تعریف کرد که نمی توان آن را با روشهای شیمیایی به مواد ساده تر تبدیل کرد و نمی توان آن را از ترکیب دو یا چند ماده ساده تر به دست آورد. کتاب او به نام شیمیدانان شکاک 1661 نشان دهنده آغاز شیمی جدید است. بویل اصرار داشت که دوستان دانشمند وی نتایج تجربیات خود را با سرعت گزارش کنند تا دیگران نیز از اکتشافهای جدید مطلع شوند در سال 1663 وی کوششهای موفقی را برای صدور امتیاز انجمن سلطنتی به عنوان یک مجمع علمی رسمی که بر اساس الگوی کالج نامرئی ایجاد شده بود انجام داد. در سال 1668 به لندن بازگشت و یک آزمایشگاه شیمی را در خانه خود به وجود آورد او عنصر قابل اشتعال فسفر را کشف کرد و نخستین کبریت را ساخت. رابرت بویل علاوه بر پژوهشهای غلمی زبانهای عبری یونانی و سریانی را آموخت تا مطالعات خود را روی متون مذهبی دنبال کند. مسئولیتهای گوناگونی از جمله ریاست شورای شهر اتون مقامی در کلیسای انگلیس و ریاست انجمن سلطنتی به او پیشنهاد شد ولی آنها را نپذیرفت. بویل هیچ گاه ازدواج نکرد. هنگامی که در لندن وقات یافت مجموعه کارهای علمی خود و دستگاهای را که ساخته بود به انجمن سلطنتی واگذار کرد. او همچنین هزینه سخنرانیهای سالانه حمایت از دین مسیح در برابر حمله بی دینان تامین می کرد. \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در سه شنبه دهم آذر 1388 \|


	دانستنی های با مزه دانلود کتاب شیمی معدنی ـ جویدن آدامس هنگام خرد کردن پیاز مانع از اشک ریزی شما می شود. ـ اثر لب و زبان هر کس همانند اثر انگشت آن منحصر به فرد است. ـ رشد کودک در بهار بیشتر است. ـ ۸ دقیقه و ۱۷ ثانیه طول می کشد تا نور خورشید به زمین برسد. ـ ظروف پلاستیکی تقریباً ۵۰۰۰۰سال در برابر تجزیه مقاومند. ـ تنها قسمتی از بدن که خون ندارد قرنیه چشم است. ـ شترمرغ در ۳ دقیقه ۹۵ لیتر آب می خورد. ـ حس بویایی مورچه با حس بویایی سگ برابری می کند. ـ کرم های ابریشم در ۵۶ روز ۸۶ برابر خود غذا می خورند. ـ زمان بارداری فیل به دو سال می رسد. در یک سانتی متری پوست شما ۱۲ متر عصب و ۴ متر رگ و مویرگ است. ـ شدیدترین نعره ها متعلق به وال ها است که برابر با صدای موتور جت است. ـ وقتی یک نوزاد در حال گریه است با صدای ش....ش.... شما آرام می شود به این دلیل که صدای آبی که اطراف نوزاد در شکم مادر است را برایش تداعی می کند، در ضمن این یکی ازدلایلی است که چرا صدای ساحل دریا به انسان آرامش می دهد. ـ دلفین ها همانند گرگ ها هنگان خواب چشم هایشان را باز می گذارند. ـ با نگاه کردن به گوش حیوانات می توانیم به تخم گذار بودن یا بچه زا بودن آنها پی ببریم. بدین صورت که تخم گذاران گوششان ناپیدا و بچه زایان گوششان نمایان است، تنها یک اسثتنا وجود دارد آن هم نوعی افعی است که بچه زاست اما گوشش دقیق پیدا نیست. ـ بیشتر سردردهای معمولی از کم نوشیدن آب است. ـ انسان امروزی به طور متوسط ۶ سال از عمر خود را تلویزیون نگاه می کند و ۶ سال را صرف غذا خوردن می کند و یک سوم را می خوابد. ـ موش دو پای آفریقایی از میدان دید ۳۶۰ درجه برخوردار است. ـ مغز انسان تنها ۲ درصد از وزن انسان را تشکیل می دهد ولی ۲۵ درصد اکسیژن دریافتی بدن را به تنهایی مصرف می کند. - سرعت عطسه یك انسان برابر است با 160 كیلومتر در ساعت - آب دریا بهترین ماسك صورت است ! - چشم انسان معادل یك دوربین 135 مگا پیكسل عمل می كند ! - 90% سم مار از پروتئین تشكیل شده است ! - مغز در هنگام خواب فعالتر از وقتی است كه تلویزیون می بینید ! - جوانان هندی شادترین و ژاپنی ها افسرده ترین های جهان هستند ! - قوه چشایی پروانه در پاهای آن تعبیه شده است \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در سه شنبه دهم آذر 1388 \|


	فواید نوشابه گازدار همه ما شنيده‌ايم که نوشابه‌هاي گازدار براي سلامتي مضر است، اما آيا مي‌دانيد: ۱. در بسياري از ايالتهاي آمريکا، مامورين پليس راه دو گالن کوکاکولا در صندوق‌عقب ماشينشان دارند تا در صورت تصادف رانندگي، خون را با کمک آن از جاده پاک کند. ۲. اگر تکه‌اي از گوشت گاو را در يک کاسه کوکاکولا قراردهيد، پس از دو روز ناپديد مي‌شود. ۳. براي تميز کردن مستراح: يک قوطي کوکاکولا را داخل کاسه توالت بريزيد و يک ساعت صبر کنيد، سپس با آب پر فشار بشوييد. اسيد سيتريک موجود در کوکاکولا لکه‌ها را از سطوح چيني مي‌زدايد. ۴. براي برطرف‌کردن لکه‌هاي زنگ از سپر آب‌کرم کاري شده اتومبيل: سپر را با يک تکه کاغذ (فويل) آلومينيوم مچاله‌شده آغشته به کوکاکولا بساييد. ۵. براي تميز کردن فساد قطبهاي باتري اتومبيل: يک قوطي کوکاکولا را روي قطبها بريزيد تا با غليان کردن، آن را تميز کند. ۶. براي شل کردن پيچ و مهره‌هاي زنگ زده: تکه‌اي پارچه را که در کوکاکولا خيس شده است براي چند دقيقه بر روي پيچ و مهره قرار دهيد. ۷. براي پختن گوشت ران آبدار: يک قوطي کوکاکولا را داخل ماهي‌تابه خالي کنيد، گوشت را لاي کاغذ آلومينيوم بپيچيد; و داخل ماهي‌تابه بپزيد. سي دقيقه قبل از اتمام پخت، کاغذ آلومينيوم را باز کنيد، و آب گوشت را با کوکاکولاي داخل ماهي‌تابه مخلوط کنيد تا سس قهوه‌اي رنگ عالي‌اي به دست آيد. ۸. براي پاک کردن چربي از لباسها: يک قوطي کوکاکولا را داخل ماشين‌لباسشويي پر از لباسهاي چرب خالي کنيد، پودر لباسشويي اضافه کنيد و ماشين را روي دور عادي روشن کنيد. کوکاکولا به تميز شدن لکه‌هاي چربي کمک مي‌کند. ۹. کوکاکولا همچنين بخار آب را از روي شيشه جلوي اتومبيل تميز مي‌کند. (در مناطق سرد و مرطوب، مثل Midwest در شمال ايالات متحده آمريکا، گاهي اوقات شيشه جلوي اتومبيل از بيرون بخار مي‌کند که با برف‌پاک‌کن پاک نمي‌شود. -م) و جهت اطلاع شما: ۱. ماده موثر کوکاکولا اسيد فسفريک با pH برابر 2.8 است. اسيد فسفريک ناخن را در مدت حدود ۴ روز حل مي‌کند. همچنين کلسيم را از استخوانها مي‌زدايد و عامل اصلي افزايش روز‌آفزون پوکي استخوان است. ۲. براي حمل محلول کوکاکولا (محلول غليظ شده)، کاميونهاي حامل بايد از علامتهاي ويژه ”مواد خطرناک“ که براي حمل مواد به‌شدت خوردنده در نظر گرفته شده است استفاده کنند. (يکي - دو سال قبل يک کاميون حامل محلول غليظ شده نوشابه در سد قشلاق اطراف سنندج که آب شرب اين شهر را تامين مي‌کند، سقوط کرد. -م) ۳. توزيع‌کنندگان کوکاکولا بيش از ۲۰ سال است که از کوکاکولا براي تميز کردن موتور کاميونهاي خود استفاده مي‌کنند. و يک سوال، يک ليوان آب ميل داريد يا کوکاکولا؟ \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در سه شنبه دهم آذر 1388 \|


	این هم یک شعر شیمیایی ای خوشا قدری طلا از پای تا سر داشتن اندکی الماس حتی قدر یک مول داشتن همچو سدیم از برای عشق ید پرپر شدن چون کلر در سر هوای هاش مثبت داشتن سخت ماندن در قبال مشکلات زندگی نی چون آلکان ها هوای شعله در سر داشتن دوستی با دیگران چون عنصر خوب نهم نی چون آرگون منزوی و گوشه گیری داشتن پایدار و مستقیم همچون سیلیس اندر جهان همچو گوگرد تورومبیک استقامت داشتن نیکنامی و نجابت چون گروه هشتمین همچو آهن در سر خود فکر مثبت داشتن راست بودن هرکجا ، در هر مقام و جایگاه نی چو (Al) چهره ای نحس و منافق داشتن همچو همپوشانی سیگما که خیلی محکم است در رسیدن در هدف تصمیم راسخ داشتن الغرض گفتم من این ابیات را از بهر این برلب هر فرد لبخند ملیحی کاشتن \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در شنبه هفتم آذر 1388 \|


	1 هدف : آزمايش ها و محاسبات براي سختي آب است و محاسبه سختي دائم و در مجموع سختي كل تئوري آزمايش : سختي آب چون مجموع غلظت كلسيم و منيزيم برابر سختي كل آب است ، براي بيان سختي علاوه بر معادل كربنات كلسيم از درجه آلماني و فرانسوي هم استفاده مي كنند . ١٧ معادل كربناتي /٨ppm = ١ درجه آلماني سختي ١٠ معادل كربناتي pm = ١ درجه فرانسوي قلياييت آب : 5 است . هر چه قلياييت / حدود 4 pH قلياييت آب نمايانگر ظرفيت آب براي خنثي كردن اسيد افزوده شده تا رسيدن به آب بيشتر باشد ظرفيت بافري آن بيشتر است . آب معرف قدرت اسيدي آب بوده ولي pH آب مي باشد ، چون pH بنابراين دانستن قلياييت آب مكمل دانستن است . pH قلياييت آب معرف مقاومت آب در برابر تغييرات ١0 گ از ppm آبي است كه حاوي pH ١0 قلياييت باشد داراي همان ppm و CO ١ گاز 2 ppm آبي كه حاوي ١00 قلياييت است . ppm و CO2 آن كاملاً تغيير مي كند ولي اگر به آب دومي همانقدر گاز pH اضافه كنيم CO 4 از گاز ٢ ppm اما اگر به آب اولي قابل توجه نيست و اين معرف نقش قلياييت در توليد محيط بافري در آب مي باشد . قلياييت pH اضافه كنيم CO2 آب طبيعي معمولاً برابر مجموع غلظت يونهاي بي كربنات ، كربنات و هيدروكسيل است . غلظت آنيونهاي ديگر چون فسفات يا سيليكات در مقايسه با غلظت اين سه يون قابل صرف نظر كردن هستند . در تصفيه آب نه فقط دانستن مجموع غلظت آنيونهاي تشكيل دهنده قلياييت مهم است بلكه دانستن غلظت هر يك از آنيونها هم مهم است . از اين رو با اندازه گيري دو نوع قلياييت ، غلظت هر يك از سه آنيون تشكيل دهنده قلياييت مشخص مي شود ، دو نوع قلياييت عبارتند از : p ١ – قلياييت ساده يا قلياييت نسبت به فنل فتالئين m ٢ – قلياييت كل يا قلياييت نسبت به متيل اورانژ روش اندازه گيري قلياييت : 0/0٢ سولفوريك اسيد ٢) معرف فنل فتالئين و متيل اورانژ N محلولهاي لازم براي آزمايش : ١) محلول 2 500 ريخته و 3 تا 4 قطره معرف فنل cc ١00 از نمونه مورد نظر را در يك ارلن ماير cc براي اندازه گيري قلياييت فتالئين به آن اضافه كنيد در صورتيكه محلول ارغواني شد ، قلياييت دارد و در غير اين صورت قلياييت ندارد . اگر محلول محلول در اين شرايط pH ارغواني شود پس از ريختن به اندازه كافي سولفوريك اسيد رنگ ارغواني از بين خواهد رفت كه 8/3 خواهد شد . ١0 قلياييت ساده بر حسب (معادل كربنات كلسيم ) ppm هر سانتيمتر مكعب از سولفوريك اسيد مصرف شده معرف است . واكنش هاي انجام شده تا اين مرحله به صورت زير است . OH+H=H2O CO3²+H=HCO3 اگر بخواهيم قلياييت كل را پيدا كنيم بايد در حضور معرف متيل اورانژ به تيتراسيون ادامه دهيم تا رنگ زرد پرتغالي (پوست 4 مي باشد . / در اين نقطه 5 pH پيازي ) ظاهر شود 4 را در ١0 ضرب كرده تا قلياييت كل پيدا شود . در محدوده قلياييت كل / حدود 5 pH كل اسيد مصرف شده از ابتدا تا (كه شامل محدود قلياييت ساده هم مي شود) واكنش زير انجام مي شود . HCO3+H􀀧H2CO3􀀧H2O+CO2 CO3+2H􀀧H2CO3 OH+H􀀧H2O ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در چهارشنبه ششم آبان 1388 \|

موازنه واکنشهای شیمیایی به روش وارسی

آمادگی برای کنکور موازنه به روش وارسی

ضریب مولی یا ضریب استوکیومتری چیست :

ضریب استوکیومتری عددی است که در سمت چپ نماد شیمیایی یک عنصر یا فرمول شیمیایی یک ترکیب قرار می گیرد و تعداد آن را مشخص می کند. مثلا وقتی می نویسیم ۵Fe عدد 5 ضریب استوکیومتری یا ضریب مولی آهن را نشان می دهد و مفهوم آن پنج اتم آهن است. یا وقتی می نویسیم ۳H2O ، عدد سه ضریب استوکیومتری آب را نشان می دهد، یعنی سه مولکول آب. ضریب استوکیومتری یک ترکیب علاوه بر آنکه تعداد واحد فرمولی آن ترکیب را نشان می دهد، در شمارش اتمهای سازنده آن ترکیب نیز محاسبه می شود.

مثال :

در 5 مولکول سولفوریک اسید، H2SO4 ، تعداد 10 اتم H هیدروژن ، 5 اتم S گوگرد و 20 اتم O اکسیژن وجود دارد.

موازنه واکنشهای شیمیایی به روش وارسی :

برای موازنه واکنشهای شیمیایی به روش وارسی به این صورت عمل می کنیم.

1- ترکیبی را که بیشترین تعداد اتمها در ساختمان آن وجود دارد ( از بین واکنش دهنده ها یا فرآورده ها ) انتخاب می کنیم.

2- موازنه را از عنصری در این ترکیب آغاز می کنیم که بیشترین شمار اتم را داشته باشد و پراکندگی آن در معادله واکنش کمتر باشد. ( منظور از پراکندگی کمتر این است که آن اتم در معادله شیمیایی واکنش در ترکیبهای کمتری دیده شود )

3- در مرحله آخر ابتدا تعداد اتمهای اکسیژن و سپس اتمهای هیدروژن را موازنه می کنیم.

توجه داشته باشید که اتمهای اکسیژن و هیدروژن حتما نباید در مرحله آخر موازنه شوند و در مواردی این قاعده اجرا نمی شود.

در موازنه به روش وارسی باید به نکات زیر نیز توجه داشت :

- اتمهای مناسب برای شروع موازنه باید فقط به صورت ترکیب باشند. مثلا در معادله واکنش زیر 3 نوع اتم (C , N , O ) وجود دارد که می توان موازنه را از آنها شروع کرد، اما چون اکسیژن در سمت چپ به صورت عنصر است موازنه با آن شروع نمی شود.

CH4 + NH3 + O2 HCN + H2O

معادله موازنه شده نباید دارای ضرایب کسری باشد. اگر در موازنه به ضرایب کسری برخوردیم ، تمام ضرایب معادله را در عددی مناسب ضرب می کنیم تا ضرایب کسری از بین بروند. برای مثال معادله واکنش سوختن گاز اتان پس از موازنه به صورت زیر است.

C2H6 + 7/2O2 2CO2 + 3H2O

برای از بین بردن ضریب کسری 2/7 برای اکسیژن می توان تمام ضریبهای معادله را در عدد 2 ضرب کرد. تا معادله به صورت زیر در آید

2C2H6 + 7O2 4CO2 + 6H2O

- ضریبهای موازنه باید کوچکترین عددهای صحیح را برای آن معادله شامل شوند. مثلا معادله بالا را می تونستیم با ضریبهای بزرگتری نیز موازنه کنیم .

4C2H6 + 14O2 6CO2 + 12H2O

این ضریبها عددهای صحیح هستند ولی می توان آنها را ساده کرد.

اهمیت استفاده از ضریبهای غیر کسری و کوچک در محاسبات استوکیومتری نشان داده می شود.

حل چند تمرین در مورد موازنه به روش وارسی :

موازنه را از اتم کربن یا نیتروژن شروع می کنیم.

CH4 + NH3 + O2 HCN + H2O

بعد از موازنه اتمهای C معادله به صورت مقابل نوشته می شود.

1CH4 + NH3 + O2 1HCN + H2O

موازنه اتمهای N ادامه می یابد.

1CH4 + 1NH3 + O2 1HCN + H2O

و سرانجام اتمهای O موازنه شده و معادله موازنه شده بدست می آید.

۱CH4 + 1NH3 + 3/2O2 1HCN + 3H2O

سپس معادله در 2 ضرب می شود تا ضریب کسری از بین برود.

2CH4 + 2NH3 + 3O2 2HCN + 6H2O

اتم P پراکندگی زیادی دارد در معادله در 4 جا دیده می شود

P2I4 + P4 + H2O PH4I + H3PO4

پس موازنه با آن نباید شروع شود. دو نوع اتم ( I , O ) در هر طرف معادله فقط در یک ماده ظاهر شده اند و هر دو به صورت ترکیب هستند اما اکسیژن در ترکیبی با بیشترین تعداد اتم است ( H3PO4 ) . بنابر این موازنه با اتمهای O آغاز می شود :

P2I4 + P4 + 4H20 PH4I + 1H3PO4

با موازنه اتمهای H می نویسیم

P2I4 + P4 + 4H2O 5/4PH4I + 1H3PO4

بعد از موازنه اتمهای I داریم

5/16P2I4 + P4 + H2O 5/4PH4I + 1H3PO4

سرانجام معادله را برای اتمهای P موازنه می کنیم.

5/16P2I4 + 13/32P4 + 4H20 5/4PH4I + 1H3PO4

موازنه معادله های یونی :

برخی معادله های یونی را نیز می توان به روش وارسی موازنه کرد. در موازنه این نوع معادله ها باید علاوه بر موازنه تعداد اتمها در دو سمت معادله تعداد بارهای منفی یا مثبت نیز در دو سمت معادله برابر شوند. در این نوع معادله ها بهتر است ابتدا با استفاده از تغییر عدد اکسایش ضرایب موازنه را برای اتمهای که عدد اکسایش آنها تغییر کرده است را به دست آوریم. در معادله زیر عدد اکسایش کلر در Cl2 صفر و در ClO3^- ، 5+ می باشد یعنی تغییر عدد اکسایش 5 درجه است. از طرفی عدد اکسایش کلر در یونCl^- ، 1- می باشد. پس تغییر عدد اکسایش یک درجه است. تغییر عدد اکسایش در ClO3^- را ضریب Cl^- و تغییر عدد اکسایش در Cl^- را ضریب ClO3^- قرار می دهیم.

Cl2 + OH^- ClO3^- + Cl^- + H2O

Cl2 + OH^- 1ClO3^- + 5Cl^- + H2O

برای موازنه بارهای منفی به OH^- ضریب 6 می دهیم.

Cl2 + 6OH^- 1ClO3^- + 5Cl^- + H2O

هیدروژنها را موازنه می کنیم.

Cl2 + 6OH^- 1ClO3^- + 5Cl^- + 3H20

با موازنه اتمهای کلر ، معادله موزنه می شود.

3Cl2 + 6OH^- 1ClO3^- + 5Cl^- + 3H2O

در تهیه این مبحث از مقاله موازنه به روش وارسی که توسط دوست و همکار بزرگوارم جناب آقای بهزادی دبیر محترم شیمی در مجله رشد آموزش شیمی چاپ شده بود استفاده شده است

|+| نوشته شده توسط حبیب الله قا ضی زاده در چهارشنبه ششم آبان 1388 |